Hantavirüs hakkında bilinmesi gerekenler: Nasıl bulaşır ve belirtileri nelerdir?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin’den hareket ederek Yeşil Burun Adaları’na (Cape Verde) doğru yol alan MV Hondius isimli yolcu gemisinde şüpheli bir hantavirüs salgını tespit edildiğini açıkladı. Peki, hantavirüs tam olarak nedir? Hantavirüsün belirtileri nelerdir? Hantavirüs hangi yollarla bulaşır?

Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) dayandırılan bilgilere göre, Atlantik Okyanusu üzerinde seyir hâlinde olan bir yolcu gemisinde ortaya çıktığı öne sürülen bir hantavirüs salgınının ardından üç kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Peki, hantavirüs tam olarak nedir? Hantavirüsün belirtileri nelerdir? Hantavirüs hangi yollarla bulaşır?

HANTAVİRÜSÜN TANIMI

Hantavirüs, kemirgenler aracılığıyla taşınan ve özellikle fare gibi hayvanların kurumuş dışkılarından havaya karışan parçacıkların solunması yoluyla insanlara bulaşabilen bir virüs türüdür.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre, enfeksiyonlar çoğunlukla virüsü taşıyan kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile kirlenen partiküllerin havaya karışması ve bu havanın solunması sonucu ortaya çıkmaktadır. Daha az görülmekle birlikte, enfeksiyon kemirgen ısırıkları ya da tırmalamaları yoluyla da insanlara geçebilmektedir.

HANTAVİRÜS KAÇ KİŞİDE GÖRÜLDÜ?

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 150 bin HFRS vakası bildirilmektedir ve bu vakaların yarısından fazlası Çin’de görülmektedir. ABD’de ise 1993 ile 2023 yılları arasındaki dönemde toplam 890 vaka kayıt altına alınmıştır. Virüsün “Seoul” olarak bilinen suşu, Norveç sıçanları (kahverengi sıçan) aracılığıyla dünya geneline yayılmış durumdadır.

Şubat 2025’te ise ünlü oyuncu Gene Hackman’ın eşi Betsy Arakawa’nın, evinde bulunan kemirgen yuvalarıyla temas etmesi sonucunda HPS (Hantavirüs Pulmoner Sendromu) nedeniyle yaşamını yitirdiği bildirildi.

HANTAVİRÜS TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Hantavirüs enfeksiyonları için spesifik bir tedavi yöntemi mevcut değildir. CDC, semptomların kontrol altına alınması amacıyla oksijen tedavisi, mekanik ventilasyon, antiviral ilaçlar ve hatta diyaliz gibi destekleyici bakım uygulamalarını öneriyor.

Şiddetli semptomlar yaşayan hastaların yoğun bakım ünitelerine yatırılması gerekebiliyor. Bazı ağır vakalarda ise hastaların entübe edilmesi de mümkün olabiliyor. CDC, virüse maruz kalma riskini azaltmak için evlerde veya iş yerlerinde kemirgenlerle temasın tamamen ortadan kaldırılmasını öneriyor.

Kurum ayrıca, kemirgenlerin evlere giriş yapabileceği bodrum katı veya çatı arası gibi alanlardaki giriş noktalarının kapatılmasını da tavsiye ediyor. Bunun yanı sıra, kirli havanın solunmasını önlemek amacıyla kemirgen dışkılarının temizlenmesi sırasında koruyucu ekipman kullanılması gerektiği belirtiliyor.

HANTAVİRÜSÜN SEMPTOMLARI NELERDİR?

Hantavirüs enfeksiyonları, genellikle kemirgenlerle doğrudan temas edilmesi ya da bu hayvanların dışkı, idrar ve tükürükleriyle kirlenmiş havanın solunması sonucunda insanlara bulaşır. Enfeksiyon, hastalığın tipine (örneğin Hantavirüs Pulmoner Sendromu – HPS ya da Hemorajik Ateş ve Renal Sendrom – HFRS) ve bireyin bağışıklık sistemine bağlı olarak hafif seyreden grip benzeri semptomlardan, yaşamı tehdit edebilen ağır klinik tablolara kadar uzanan geniş bir belirti yelpazesi gösterebilir.

Erken ve Hafif Semptomlar (İnkübasyon Sonrası erken dönem)

Hantavirüs enfeksiyonunun başlangıç evresi çoğunlukla grip benzeri semptomlarla ortaya çıkar ve bu bulgular sıklıkla diğer viral enfeksiyonlarla karıştırılabilir. Bu süreç genellikle enfeksiyonu takiben 1 ila 2 hafta içinde kendini göstermeye başlar. En sık karşılaşılan Hantavirüs belirtileri şunlardır: