Google’ın ana kuruluşu Alphabet, Florida eyaletinde milyonlarca sivrisineği serbest bırakmaya hazırlanıyor. “Kısır Böcek Tekniği” olarak bilinen halk sağlığı projesi kapsamında, laboratuvarda yetiştirilen ve yapay olarak enfekte edilen sivrisinekler, küresel salgın hastalıkların yayılmasını engellemek amacıyla doğaya salınacak.
Dijital teknoloji ve yapay zekâ alanındaki yatırımlarıyla bilinen Google, bu kez küresel halk sağlığını ilgilendiren alışılmadık bir biyolojik projeyle gündeme geldi. Şirketin ana kuruluşu Alphabet çatısı altında faaliyet gösteren biyoteknoloji birimi Debug, ABD’nin Florida eyaletinde toplam 42 milyon adet özel olarak enfekte edilmiş sivrisinek salma planını resmen doğruladı. İlk bakışta bir bilimkurgu senaryosunu ya da casus filmlerindeki riskli girişimleri andıran bu büyük ölçekli operasyon, aslında bölgede gizli bir tehdit oluşturan bulaşıcı hastalık taşıyıcılarını ortadan kaldırmayı hedefliyor.
DÜNYANIN EN KÜÇÜK AMA EN TEHLİKELİ KATİLLERİNE KARŞI SAVAŞ
Tıp ve epidemiyoloji kaynaklarına göre sivrisinekler, küçük boyutlarına rağmen her yıl yol açtıkları toplam ölüm sayısı dikkate alındığında insanlık için dünyanın en tehlikeli canlı türlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu canlılar, sıtma, Batı Nil virüsü, Zika, sarı humma, dang humması ve St. Louis ensefaliti gibi tedavisi zor ve ölümcül olabilen birçok hastalığın başlıca taşıyıcısı (vektörü) durumundadır.
Doğada erkek sivrisinekler yalnızca bitki özsuları ile beslenirken, yumurta geliştirmek zorunda olan dişi sivrisinekler ihtiyaç duydukları proteini elde etmek için doğrudan insan kanını emer ve bu süreçte virüslerin yayılmasına aracılık eder. Google’ın yürüttüğü proje ise bu gizli bulaş zincirini özellikle üreme aşamasında kesmeyi amaçlıyor.
KISIR BÖCEK YÖNTEMİ: VAHŞİ POPÜLASYONU ÇÖKERTME PROJESİ
Milyonlarca sivrisineğin doğaya bırakılmasıyla halk sağlığının nasıl korunabileceği sorusu, biyolojik mühendisliğin dikkat çekici bir uygulamasını ortaya koyuyor. Salınacak sivrisineklerin tamamı, laboratuvar ortamında Wolbachia adı verilen parazitik bir bakteri ile enfekte ediliyor. Doğada arılardan kelebeklere kadar pek çok böcek türünde zaten doğal olarak bulunan bu bakterinin insan sağlığı üzerinde herhangi bir zararlı etkisi ya da enfeksiyon riski bulunmuyor.
Ancak Wolbachia bakterisi sivrisineklerin üreme sistemine yerleştirildiğinde, enfekte dişilerin yumurtaları canlılığını kaybediyor ve gelişimini tamamlayamadan kuruyarak yok oluyor. Bilim dünyasında “Kısır Böcek Tekniği” olarak bilinen bu yöntemle, laboratuvarda üretilen bakterili sivrisineklerin doğadaki popülasyonla çiftleşmesi sağlanacak. Böylece sonraki nesillerin oluşumu engellenerek, bölgedeki sivrisinek yoğunluğu ve virüs bulaştırma potansiyeli doğal yollarla bitirilecek.
ÇEVRE KORUMA AJANSI GÜNDEMİNDE: “BİRÇOK ŞEYİN TERS GİTME İHTİMALİ VAR”
Google, Debug ekibinin bilimsel ve teknolojik uzmanlığını uluslararası sağlık ortaklarıyla birleştirerek “yararlı böcekler aracılığıyla zararlı sivrisinekleri engellemeyi” hedeflese de, proje kamuoyunda bazı önemli soru işaretleri ve güvenlik endişeleri doğurdu. Bölge halkı, milyonlarca yapay canlıyla ekosisteme müdahale edilmesinin öngörülemeyen çevresel felaketlere veya mutasyonlara yol açabileceği endişesini taşıyor.
Alphabet yetkilileri, yerel halkın, sivil toplum kuruluşlarının ve bilim enstitülerinin kaygılarını dikkatle değerlendirdiklerini, biyogüvenlik protokollerinden hiçbir şekilde ödün verilmediğini ifade ediyor. 2016 yılından bu yana geliştirilen ve biyolojik onay süreçleri süren bu büyük planın uygulanabilmesi için şu anda ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) nihai onayı bekleniyor. Google’ın kuruma sunduğu “Deneysel Kullanım İzni” başvurusuna ilişkin karar verildikten sonra, halk sağlığı tarihindeki en büyük biyolojik müdahalelerden birine resmen başlanacak.
Kaynak ve Görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/teknoloji-devinden-biyolojik-hamle-google-abd-de-42-milyon-enfekte-sivrisinek-saliyor-2509289
Düzenleme Tarihi: 04.06.2026 16:19
