Uzmanlar, modern toplumun kadınlar üzerinde kurduğu “her şeye yetişme” zorunluluğunun, aile içinde derin bir kırgınlığa ve ekonomik boyutları da olan bir tükenmişlik durumuna neden olduğu konusunda uyarıda bulunuyor.
Yeni gerçekleştirilen ulusal bir araştırma, Y kuşağı annelerinin önceki kuşaklara kıyasla çok daha yoğun bir zihinsel yük taşıdığını ortaya koydu. Günümüz toplumunda annelik algısı değişim geçirirken, bu dönüşümün en ağır yükünü Y kuşağı kadınları üstleniyor. Talker Research tarafından 2.000 anneyle yapılan kapsamlı anket çalışması, Y kuşağı annelerinin Baby Boomer kuşağındaki annelere göre üç kat daha yüksek oranda “kırgınlık” duygusu yaşadığını ortaya koydu.
Araştırma bulgularına göre annelerin yarısı zihinsel açıdan tamamen tükenmiş durumda bulunuyor. Bu durumun temelinde ise akademik literatürde “görünmeyen emek” olarak tanımlanan; evin düzenlenmesi, planlanması ve tüm organizasyon süreçlerinin büyük ölçüde kadının sorumluluğuna bırakılması yer alıyor.
ZİHİNSEL YORGUNLUK VE “GÖRÜNMEYEN EMEK” SORUNU
Modern çağda annelerin karşı karşıya kaldığı en büyük zorluklardan biri, yalnızca fiziksel ev içi emek değil, aynı zamanda evin tüm “yönetimsel” yükünü tek başlarına üstlenmek zorunda kalmalarıdır. Yapılan araştırma bulguları, küçük çocuk sahibi annelerin, aile bireylerine hangi işleri yapmaları gerektiğini sürekli hatırlatmak için yılda yaklaşık 20 iş gününe eşdeğer bir zamanı yalnızca “hatırlatma mesaisi”ne harcadıklarını ortaya koymaktadır.
Dr. Ana Catalano Weeks’in ifade ettiğine göre, bu görünmez emek türü kadınların mesleki kariyerlerini olumsuz yönde etkilerken, çiftler arasında da sonradan telafisi güç gerilimlerin oluşmasına yol açmaktadır. Ev düzeninin sorunsuz bir şekilde devam etmesi çoğu zaman bir “başarı” olarak görülüp yeterince takdir edilmediğinde, bu durum annelerde değerin fark edilmediği ve yalnız bırakıldıkları hissini daha da güçlendirmektedir. Y kuşağına mensup annelerin yüzde 40’ı ise, ev içi işler sorunsuz ilerlediğinde bile bu çabanın aile içinde kimse tarafından görünmediğini ya da fark edilmediğini dile getirmektedir.
“HER ŞEYE SAHİP OLMA” İDEALİ Y KUŞAĞI ANNELERİNİ ZORLUYOR
Psikolog Dr. Jolie Silva, Y kuşağına mensup kadınların eğitim ve kariyer süreçlerinde “kadınların güçlenmesi” idealine vurgu yapılarak yetiştirildiğini, ancak anneliğin beraberinde getirdiği gerçek sorumluluklara yeterince hazırlıklı olmadıklarını ifade ediyor. Yüksek eğitimli, kendi gelirini elde eden ve kariyer basamaklarını hızla tırmanan bu kadınların, anne olduklarında profesyonel hedefleri ile “ideal annelik” beklentileri arasında sıkışıp kaldıkları belirtiliyor.
Silva, “Çalışan anne olmanın gerçekleri ancak o sürecin içine girildiğinde anlaşılıyor. Anneler bir yandan ekonomik zorunluluklar, diğer yandan ise ‘anne suçluluğu’ ile her yöne çekilerek hırpalanıyor” sözleriyle modern anneliğin oluşturduğu psikolojik çıkmaza dikkat çekiyor. Araştırmaya katılan annelerin büyük bir kısmı ise en temel ihtiyaçlarının “kişisel zaman” olduğunu ve ailelerinden daha fazla somut, pratik destek beklediklerini dile getiriyor.
YILDA 20 İŞ GÜNÜNE DENK GELEN GÖRÜNMEZ ‘HATIRLATMA’ MESAİSİ
Sorunun çözümüne yönelik geliştirilen teknolojik araçlar, iş yükünün daha adil biçimde paylaşılmasını amaçlasa da, duygusal yükün ağırlığı varlığını sürdürmeye devam ediyor. Uzmanlar, annelerin aile içindeki ihtiyaçları henüz ortaya çıkmadan önce sezme ve karşılama sorumluluğunun, zamanla kronik bir yorgunluk haline geldiği konusunda görüş birliğine varıyor.
Annelik deneyiminde görülen bu yaygın tükenmişlik durumu, yalnızca bireysel düzeyde bir mutsuzlukla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda iş dünyasında kadınların istihdamda kalıcılığını ve genel ekonomik verimliliği de olumsuz yönde etkiliyor. Psikolog Ieva Kubiliute’nin de belirttiği üzere, annelerin üstlendiği bu çok katmanlı rollerin getirdiği duygusal yük, toplumsal ölçekte ele alınması gereken ciddi bir sorun haline gelmiş durumda. Modern anne figürü artık yalnızca çocuk yetiştiren bir kişi olmaktan çıkıp, görünmez biçimde büyük bir sistemi tek başına ayakta tutmaya çalışan bir “yönetici” konumuna gelmiş bulunuyor; ancak bu yöneticilik rolü, profesyonel hayattaki karşılığının aksine çoğu zaman daha fazla yorgunluk, tükenmişlik ve kırgınlık doğuruyor.
Kaynak ve Görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/modern-anneligin-gorunmeyen-yuku-y-kusagi-anneleri-neden-daha-kirgin-ve-tukenmis-2498092
Düzenleme Tarihi: 24.04.2026 22:02
