Yapılan yeni araştırma, oturarak geçirilen zamanın nasıl değerlendirildiğinin demans riski üzerinde belirleyici olabileceğini ortaya koydu. Zihinsel aktiviteler koruyucu etki sağlarken, pasif davranışların risk oluşturduğu belirtildi.
Oturarak geçirilen sürenin nasıl değerlendirildiği, demans riski üzerinde önemli bir rol oynayabiliyor. Son yayımlanan bir araştırma, zihinsel açıdan “aktif” ve “pasif” sedanter alışkanlıklar arasındaki farkın beyin sağlığı üzerinde belirgin etkiler yaratabileceğini gösterdi.
The Huffington Post’ta yer alan habere göre, American Journal of Preventive Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada İsveç’te yaşayan, büyük bölümü kadınlardan oluşan 20 binden fazla yetişkin incelendi. Araştırmacılar, 1997 yılında katılımcılara uygulanan anketler aracılığıyla televizyon izleme ve müzik dinleme gibi zihinsel açıdan pasif kalan oturarak yapılan aktiviteleri değerlendirdi.
Bunun yanında ofis işleri, örgü örme ve dikiş gibi zihni daha fazla meşgul eden sedanter faaliyetler de araştırma kapsamına alındı. Katılımcıların hafif ve orta düzeydeki fiziksel aktiviteleri de yine anketlerle ölçüldü. Yaklaşık 20 yıl sonra ise aynı kişiler, demans gelişimi açısından yeniden incelendi.
Zihinsel Olarak Pasif Alışkanlıklar Riski Yükseltiyor
Araştırmanın bulgularına göre, televizyon izlemek gibi zihinsel açıdan pasif kalan oturarak yapılan aktiviteler, daha yüksek demans riskiyle bağlantılı bulundu. Buna karşılık zihni meşgul eden faaliyetlerin günlük rutine eklenmesi olumlu sonuçlar ortaya koydu.
Çalışmada, zihinsel olarak aktif sedanter davranışlara ayrılan her ek saatin demans riskini yaklaşık yüzde 4 düşürdüğü belirlendi. Bu etkinin özellikle 50 ile 64 yaş arasındaki bireylerde daha belirgin olduğu ifade edildi.
Ayrıca, günde bir saatlik pasif bir alışkanlığın aktif bir uğraşla değiştirilmesinin riski yüzde 7 oranında azalttığı görüldü. Fiziksel aktivite düzeyi ve pasif süre sabit tutulduğunda ise bir saatlik aktif zihinsel faaliyetin riskte yüzde 11’lik düşüşle ilişkili olduğu kaydedildi.
Dijital Alışkanlıklar Da Risk Oluşturabilir
Araştırmacılar, çalışmanın bazı sınırlılıkları bulunduğunu da vurguladı. Araştırmanın 1997 yılında başlaması nedeniyle günümüzde yaygın olarak kullanılan akıllı telefonlar, sosyal medya uygulamaları ve video platformları değerlendirme dışında kaldı.
Uzmanlardan Hussein Yassine, bu tür dijital alışkanlıkların da zihinsel açıdan pasif davranışlar arasında değerlendirilebileceğini belirtti. Yassine’e göre bu içerikler, beynin dikkat ve bilgi işleme süreçlerini zamanla olumsuz etkileyebilir.
Ayrıca bu tür alışkanlıkların, odaklanmayı sağlayan sinir ağlarını zayıflatarak uzun vadede konsantrasyon becerilerinde düşüşe yol açabileceği ifade edildi.
Beyin Aktif Kaldıkça Güçleniyor
Leana Wen ise sonuçların, zihinsel uyarımın beyin sağlığı üzerindeki olumlu etkileriyle uyumlu olduğunu söyledi.
Wen’e göre bilişsel açıdan aktif kalmak, sinir bağlantılarının korunmasına destek oluyor ve beynin zaman içindeki değişimlere uyum sağlama yeteneği olarak tanımlanan “bilişsel rezervi” güçlendiriyor.
Buna karşılık uzun süre düşük zihinsel çaba gerektiren aktivitelerle zaman geçirilmesi, bu bağlantıların yeterince uyarılmamasına neden olarak hafıza ve düşünme becerilerinde gerilemeye katkı sağlayabiliyor.
Bulgular İlişkiyi Gösteriyor
Uzmanlar, araştırmanın doğrudan neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığının da altını çiziyor.
Wen, bilişsel açıdan daha iyi durumda olan bireylerin zaten zihinsel olarak daha aktif uğraşları tercih etmeye eğilimli olabileceğini belirtti. Bu nedenle sonuçların pasif aktivitelerin doğrudan demansa yol açtığını kanıtlamadığı, ancak güçlü bir bağlantıya işaret ettiği ifade edildi.
Zihin Ve Beden Birlikte Desteklenmeli
Araştırmalar, zihinsel olarak uyarıcı aktivitelerin fiziksel hareketle birlikte sürdürülmesinin beyin sağlığı için daha faydalı olduğunu gösteriyor.
Dylan Wint, yeni hobiler edinmek, kurslara katılmak, yeni bir dil öğrenmek ya da enstrüman çalmak gibi faaliyetlerin beyni güçlendirmede etkili olabileceğini söyledi.
Wint’e göre asıl önemli olan, kişinin kendini zorlaması ve sürekli yeni şeyler öğrenmeye devam etmesi.
Kaynak Ve Görsel:https://gazeteoksijen.com/saglik/yasam-tarzinda-kucuk-degisimler-uzmanlar-demans-riskini-azaltan-aktiviteleri-siraladi-271797
Düzenleme Tarihi:10.04.2026 16:22
