Bilim insanları, bireylerin eğitim hayatındaki başarıları ile zihinsel becerilerinin, doğum kilosu ve gebelik süresiyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Oxford Üniversitesi Nuffield Birinci Basamak Sağlık Bilimleri Bölümü’nde görev yapan araştırmacılar, yüzlerce bilimsel çalışmayı içine alan kapsamlı bir “şemsiye derleme” gerçekleştirerek doğumla ilgili etkenlerin yaşam boyu süren etkilerini ayrıntılı biçimde inceledi. Nisan 2025’e kadar yayımlanmış tüm verilerin değerlendirildiği bu araştırma, 37. haftadan önce meydana gelen prematüre doğumların ve 2,5 kilogramın altında olan düşük doğum ağırlığının, bireylerin ileriki yaşlardaki IQ düzeyi üzerinde kalıcı etkiler bıraktığını ortaya koydu.
AKADEMİK BAŞARIDA 10 PUANLIK FARK: IQ ETKİSİ YETİŞKİNLİĞE KADAR DEVAM EDİYOR
Araştırmada öne çıkan en dikkat çekici sonuç, erken dünyaya gelen ya da düşük doğum ağırlığına sahip bireylerin, zamanında ve ideal kilo ile doğan yaşıtlarına göre zeka testlerinde ortalama 10 puan daha düşük performans sergilemesi oldu. Bu bilişsel farkın; matematik, okuma ve yazma gibi temel akademik becerilerde belirgin bir başarı düşüşü olarak ortaya çıktığı görülüyor. Uzmanlar, söz konusu farkın çocukluk döneminde en belirgin düzeye ulaştığını, ergenlikte kısmen azalsa da yetişkinlikte bile tamamen ortadan kalkmadığını ifade ediyor.
ÖZEL EĞİTİM TALEBİ HER GEÇEN GÜN ARTIYOR
Oxford Üniversitesi ekibinin yüzlerce vakayı kapsayan araştırması, doğum koşulları ile eğitim maliyetleri arasındaki bağlantıyı da ortaya koydu. Araştırma, düşük doğum ağırlığıyla dünyaya gelen çocukların, eğitim hayatları boyunca özel eğitim programlarına ve ek ders desteğine çok daha fazla gereksinim duyduğunu gösterdi. Bu durum yalnızca bireysel başarıyla ilgili bir sorun olarak değil, aynı zamanda eğitim sistemleri üzerinde ek bir finansal yük oluşturan bir mesele olarak da değerlendiriliyor. Veriler, bu çocukların okulu tamamlama oranlarının, sağlıklı doğumla dünyaya gelen çocuklara kıyasla daha düşük olabileceğine dair sınırlı ama önemli bulgular sunuyor.
UZUN VADELİ TAKİP VE ERKEN MÜDAHALE KRİTİK ROL OYNUYOR
Araştırmayı gerçekleştiren bilim insanları, elde edilen bulguların bir “kaçınılmaz kader” olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Erken doğum veya düşük doğum ağırlığı riskiyle dünyaya gelen çocukların erken aşamada belirlenmesi; hem sağlık hem de eğitim açısından uzun vadeli destek programlarına dahil edilmelerinin önem taşıdığı vurgulanıyor. Uzmanlar, doğru zamanlı müdahale ve sürekli eğitim desteği sayesinde doğumda ortaya çıkan bu dezavantajlı durumların etkilerinin en aza indirilebileceğini belirtiyor.
Kaynak ve Görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/erken-dogan-bebeklerde-iq-dusuklugu-riski-zekanin-kaderi-dogum-aninda-mi-yaziliyor-2493373
Düzenleme Tarihi: 08.04.2026 13:54
