Dijitalleşen iletişim çağında “modern bir dışlanma yöntemi” olarak giderek yaygınlaşan ghosting üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Uzmanlar, açıklama yapılmadan sonlandırılan ilişkilerin yarattığı belirsizliğin, doğrudan reddedilmeye kıyasla psikolojik iyileşme sürecini çok daha uzun ve sancılı hâle getirdiğini belirledi.
Sosyal medya platformları ve çevrim içi flört uygulamalarının günlük yaşamın merkezine yerleşmesi, çiftler arasındaki ilişkilerde “sessizce yok sayma” anlamına gelen “ghosting” kavramını önemli bir psikolojik sorun hâline getirdi. İtalya’da gerçekleştirilen güncel bir bilimsel araştırma, bir kişiye açıklama yapmadan ortadan kaybolmanın, muhataba doğrudan “seninle görüşmek istemiyorum” demekten çok daha derin bir zarar verdiğini ortaya koydu. Milano-Bicocca Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu belirsizlik durumunun bireyin ilişkide bir “kapanış” süreci yaşamasını engellediğini ve dolayısıyla travmanın etkisinin daha uzun süre devam ettiğini vurguladı.
Belirsiz Ayrılığın Yarattığı Duygusal Tıkanıklık ve “Sonlanma” İhtiyacı
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, reddedilme eyleminin kendisinden çok, bu eylemin nasıl gerçekleştiğinin iyileşme sürecine olan etkisi oldu. Doğrudan reddedilen kişilerde olumsuz duygular hızla yükselmesine rağmen, durumun netliği sayesinde toparlanma süreci daha hızlı ilerliyor. Buna karşılık, ghosting yaşayan bireyler, “Neden sona erdi?”, “Bir hatam mı oldu?” veya “Karşı tarafta bir sorun mu yaşandı?” gibi cevaplanmamış sorularla karşı karşıya kalıyor. Bu belirsizlik, beynin yaşanan olayı anlamlandırma kapasitesini engellediği için yas sürecinin başlamasını geciktiriyor. Uzmanlar, ghosting’i sadece bir ilişki bitişi olarak değil, aynı zamanda sosyal açıdan izolasyon ve bir tür cezalandırma yöntemi olarak da tanımlıyor.
Milano-Bicocca Üniversitesi’nden Çarpıcı Bulgular
İtalya’daki Milano-Bicocca Üniversitesi araştırmacıları, ghosting davranışının etkilerini anlamak amacıyla katılımcıların geçmiş deneyimlerine değil, doğrudan gerçek zamanlı bir deney tasarımına dayanan bir çalışma yürüttü. Deneyde, günlük kayıt tutma yönteminden yararlanıldı ve katılımcıların bir kısmı sahte profiller aracılığıyla açık bir şekilde reddedilirken, diğer kısmı herhangi bir açıklama yapılmadan tamamen göz ardı edildi. Altı ve dokuz günlük periyotlarla gözlemlenen katılımcıların özsaygı düzeyleri, sosyal aidiyet duyguları ve kontrol ihtiyaçları ölçüldü. Araştırmanın sonuçları, ghosting uygulamasına maruz kalan bireylerin özsaygılarının ciddi şekilde zarar gördüğünü ve iyileşme süreçlerinin, doğrudan reddedilen katılımcılara kıyasla çok daha yavaş ilerlediğini ortaya koydu.
Cinsiyet Ayrımı Yok: İyileşme Süresi Kadın ve Erkeklerde Eşit Şekilde Uzuyor
Araştırmanın ikinci aşamasında, toplumsal cinsiyet rollerinin bu psikolojik tepkiler üzerindeki etkisi detaylı biçimde incelendi. Dokuz gün süren ve hem aynı cinsiyetten hem de karşı cinsiyetten eşleşmelerin yer aldığı deney sırasında, erkek ve kadın katılımcıların ghosting deneyimine verdikleri tepkilerin birbirine yakın olduğu gözlemlendi. Cinsiyet farkı gözetmeksizin tüm katılımcılar, belirsizliğin yol açtığı sürekli ve kronik bir duygusal huzursuzluk yaşadıklarını bildirdi. Araştırma ekibi, konuyla ilgili olarak, “Reddedilmeye verilen yanıt daha dakik ve netti; olaydan hemen sonra patlak verdi ve ardından dindi. Ghosting ise daha yavaş, daha sinsi ve daha uzun süreli bir tepkiyi tetikledi” açıklamasında bulundu.
Modern İlişkilerde Sessizliğin Ardına Saklanmak Nezaket Değil, Zararlı Bir Davranış
Birçok insan, karşısındaki kişiyi açıkça reddetmenin “kaba” bir davranış olacağını düşünerek sessizce geri çekilmenin daha nazik bir yöntem olduğuna inanıyor. Oysa bilimsel araştırmalar bu düşüncenin aksini ortaya koyuyor. Bir ilişkiyi açık ve net bir iletişimle sonlandırmak, diğer kişiye duygularını yaşayabileceği ve süreci sağlıklı bir şekilde kapatabileceği bir alan sunarken; ghosting olarak adlandırılan sessizce ortadan kaybolma davranışı, bireyi sonu belirsiz bir duygusal boşlukta bırakıyor. Uzmanlar, dijital ortamlarda giderek daha sık görülen bu tutumun, toplumun genel psikolojik sağlığı üzerinde kalıcı ve olumsuz etkiler oluşturabileceği konusunda uyarıyor.
Kaynak ve Görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/sessiz-terk-edilisin-agir-faturasi-ghosting-dogrudan-reddedilmekten-daha-fazla-yaraliyor-2492299
Düzenleme Tarihi: 04.04.2026 17:50
