Bilim insanları, kasların yaşlanmasında başlıca etkenin mTORC1 sistemindeki bozulma ve bu süreci başlatan DEAF1 geni olduğunu ortaya koydu. Düzenli fiziksel aktivite ile geliştirilebilecek olası tedavi yöntemlerinin, kas gücünün yeniden kazanılmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Duke-NUS Tıp Fakültesi araştırmacıları, kaslarda yaşa bağlı bozulmanın temelinde yatan mekanizmayı ortaya çıkardı. Çalışma, kas liflerinin kendini yenilemesi ve onarmasında önemli rol oynayan mTORC1 adlı hücresel yolak üzerine yoğunlaşıyor. Sağlıklı kas dokusunda bu sistem, yeni protein üretimi ile hasar görmüş proteinlerin temizlenmesi arasında hassas bir denge kurar. Ancak yaş ilerledikçe mTORC1’in aşırı aktif hale geldiği ve bu dengenin bozulduğu tespit edildi. Bu durum, işlevini yitirmiş proteinlerin hücre içinde birikmesine yol açarak kas dokusunda strese neden oluyor ve güç kaybını hızlandırıyor.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, bu dengesizliğin arkasında DEAF1 geninin yer aldığının ortaya konması oldu. Normal şartlarda FOXO proteinleri tarafından kontrol edilen bu gen, yaşlanma sürecinde kontrolsüz biçimde artış gösteriyor. Artan DEAF1 seviyeleri, mTORC1 yolunu etkileyerek kasların kendini yenileme kapasitesini ciddi şekilde zayıflatıyor. Meyve sinekleri ve yaşlı fareler üzerinde gerçekleştirilen deneylerde, DEAF1 seviyesinin düşürülmesiyle kas gücünde belirgin bir artış sağlandığı gözlemlendi. Bu bulgu, kas yaşlanmasının geri çevrilebilmesi açısından önemli bir ipucu sunuyor.
Araştırmaya göre fiziksel aktivite, kas sağlığını iyileştirmede kritik bir rol üstleniyor. Egzersiz, DEAF1 seviyesini azaltan proteinleri aktive ederek mTORC1 yolunun yeniden dengelenmesini sağlıyor. Bu sayede yaşlanan kaslar, biriken hasarlı proteinlerden temizleniyor ve daha dayanıklı hale geliyor. Ancak uzmanlar, DEAF1 seviyesinin aşırı yükseldiği ya da FOXO aktivitesinin ciddi biçimde azaldığı durumlarda egzersizin tek başına yeterli olmayabileceğine dikkat çekiyor.
Bilim insanları, DEAF1 genini hedef alan ilaçların geliştirilmesiyle egzersizin sağladığı moleküler faydaların taklit edilebileceğini ifade ediyor. Bu tür tedavilerin, kas kaybını yavaşlatma veya durdurma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. Elde edilen bulgular yalnızca yaşlanma sürecini daha sağlıklı hale getirmekle kalmayıp, ameliyat sonrası iyileşme sürecinde olan ya da kronik hastalıklar nedeniyle hareket kabiliyeti kısıtlanan bireyler için de umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Kaynak ve Görsel: https://www.muhalif.com.tr/yasam/bilim-kanitladi-yaslanmayi-geriye-saran-aliskanlik-belli-oldu/728592
Düzenleme Tarihi: 28.03.2026 15:28
