Oxford merkezli bilim insanlarının geniş veri analizi, vejetaryen bireylerde beş kanser türünde riskin düştüğünü ortaya koyarken, bazı kanser türlerinde ise risk artışına dair bulgular bulunduğunu gösterdi.
Oxford University araştırmacılarının yürüttüğü ve 1,8 milyon kişinin sağlık verilerini kapsayan geniş çaplı çalışma, beslenme alışkanlıklarının farklı kanser türleri üzerindeki etkisini bu ölçekte ortaya koyan ilk analizlerden biri olarak değerlendiriliyor. Araştırmanın sonuçları British Journal of Cancer dergisinde yayımlandı.
Elde edilen bulgulara göre vejetaryen bireylerde;
- Pankreas kanseri riski %21,
- Böbrek kanseri riski %28,
- Multipl miyelom riski %31,
- Prostat kanseri riski %12,
- Meme kanseri riski %9 oranında daha düşük bulundu.
Uzmanlara Göre Asıl Risk Sebze Değil, İşlenmiş Et Olabilir
Araştırmanın yazarlarından epidemiyolog Tim Key, kanser riskindeki farkın yalnızca vejetaryen bireylerin genel olarak daha sağlıklı yaşam alışkanlıklarına sahip olmasıyla açıklanamayacağını belirtiyor. Key’e göre bulgular, özellikle salam, sosis ve jambon gibi işlenmiş et ürünlerinin kanser gelişimiyle bağlantılı biyolojik süreçleri tetikleyebileceğine işaret ediyor.
Etin yüksek ısıda pişirilmesi sırasında ortaya çıkan bazı kimyasal bileşikler ile işlenmiş ürünlerde bulunan nitratların hücre DNA’sına zarar verebildiği ifade ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü de daha önce işlenmiş eti “kanserojen” kategorisinde değerlendirmişti.
Her Kanser Türünde Düşüş Yok: Bazı Riskler Artabiliyor
Araştırma sonuçları, vejetaryen beslenmenin tüm kanser türlerinde koruyucu etki göstermediğini de ortaya koydu. En yaygın özofagus (yemek borusu) kanseri tipinde, vejetaryen bireylerde riskin yaklaşık iki katına çıktığı belirlendi. Vegan beslenenlerde ise bağırsak kanseri görülme oranının et tüketenlere kıyasla daha yüksek olduğu saptandı.
Bilim insanları bu tabloyu, hayvansal gıdalarda daha yoğun bulunan bazı besin öğelerinin — özellikle kalsiyum ve B12 vitamininin — yetersiz alımıyla ilişkilendiriyor. Önceki araştırmalar, yeterli kalsiyum tüketiminin bağırsak kanseri riskini azaltabileceğine işaret etmişti.
İki Ülkede 20 Yıla Yayılan Kapsamlı İzlem
Araştırma, ağırlıklı olarak Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan katılımcıların yaklaşık 20 yıllık takip verilerine dayanıyor. Katılımcılar beslenme biçimlerine göre sınıflandırıldı; elde edilen bulgular ise obezite, alkol tüketimi ve diğer olası risk etkenleri hesaba katılarak değerlendirildi.
Toplam 1,64 milyon et tüketen bireyin günlük ortalama et alımının yaklaşık 50 gram olduğu belirlendi. Bu miktar, ortalama bir sosis ya da iki dilim jambona karşılık geliyor.
Sonuçlar Ne Söylüyor? Dengeli Beslenme Vurgusu Öne Çıkıyor
Bilim insanları, meyve, sebze ve liften zengin bir beslenme düzeninin benimsenmesi ile işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılmasının bazı kanser türlerine karşı koruyucu etki sağlayabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte, elde edilen veriler tüm kanser türleri için tek tip bir sonuca işaret etmiyor.
Bu nedenle çalışma, “vejetaryenlik kanseri engeller” şeklinde basitleştirilmiş bir çıkarım yerine daha kapsamlı bir değerlendirme sunuyor. Bulgular, beslenme alışkanlıklarının farklı kanser türleri üzerinde farklı etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Uzmanlara göre önemli olan yalnızca eti bırakmak değil; aynı zamanda besin çeşitliliğini korumak ve vitamin-mineral dengesini gözetmek.
Kaynak Ve Görsel:https://gazeteoksijen.com/saglik/vejetaryenler-bazi-kanser-turlerinde-daha-dusuk-risk-tasiyor-267179
Düzenleme Tarihi:27.02.2026 16:10
