Gökbilimciler, Samanyolu’nun yakınlarında bulunan bir yıldızın önünden geçerek onun ışığını yaklaşık bir saat boyunca bükmeye neden olan gizemli bir cisim tespit etti. “Phoebe” adı verilen bu yapının, evrenin oluşumunun ilk dönemlerinde meydana gelmiş olabileceği ve karanlık maddenin gizemini barındıran bir “ilksel kara delik” olabileceği düşünülüyor.
Astrofizik alanında büyük bir heyecan oluşturan ve evrenin başlangıcına ilişkin mevcut teorileri kökten değiştirebilecek nitelikte stratejik bir keşif gerçekleştirildi. Bilim insanları, gelişmiş Karanlık Enerji Kamerası (DECam) kullanarak yaptıkları derin uzay gözlemleri sırasında, Dünya ile komşu uydu galaksi Büyük Macellan Bulutu arasında konumlanan bir yıldızın önünden gizemli bir cismin geçtiğini tespit etti. Yaklaşık bir saat boyunca devam eden bu kozmik geçiş, uzay-zaman dokusunda oluşturduğu bükülme sayesinde evrenin ilk saniyelerine dair son derece önemli bir ipucunun ortaya çıkmasını sağladı.
UZAY-ZAMAN DOKUSUNDA BİR SAATLİK KOZMİK İZ SÜRÜMÜ
Keşif, tıp ve çevre bilimlerindeki mikroskobik bulgular kadar yüksek hassasiyet gerektiren astronomik bir teknik olan kütleçekimsel mikro mercekleme yöntemiyle ortaya çıkarıldı. Einstein’ın genel görelilik kuramına dayanan bu yaklaşım, uzaydaki büyük kütleli cisimlerin arkalarından gelen ışığı bir mercek gibi eğip büyütmesi prensibine dayanır.
İlgili keşifte, “Phoebe” adı verilen gizemli bir nesne, arka planda yer alan bir yıldızın ışığını tam bir saat boyunca bükerek parlaklığında artışa neden oldu. Bilim insanları bu bükülme etkisini, bir tramboline bırakılan ağır bir bowling topunun yüzeyde oluşturduğu çöküntüye benzetiyor. Henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş olan çalışmanın analizleri, bu nesnenin sıradan bir gök cismi olmadığına işaret eden veriler ortaya koyuyor.
SERBEST DOLAŞAN BİR GEZEGEN Mİ, YOKSA EVRENİN İLK ANLARINDAN KALAN BİR MİRAS MI?
Astrofizikçiler, Phoebe’nin uzaydaki konumunu ve kütlesini en doğru şekilde belirleyebilmek amacıyla şu sıralar kapsamlı bir veri analizi çalışması yürütüyor. Eğer bu cisim, uzak bir uydu galaksinin içinde yer alıyorsa, Jüpiter’den çok daha büyük boyutlara ulaşabilen, devasa bir başıboş gezegen olma olasılığını da beraberinde getiriyor. Bu ihtimal doğrulanırsa, söz konusu keşif galaksimizin dışında tespit edilen ilk ötegezegen olarak tarihe geçecek.
Ancak araştırma ekibi, matematiksel modellemeler doğrultusunda çok daha sıra dışı ve dikkat çekici ikinci bir senaryoyu destekleyen sonuçlara ulaşıyor. Gerçekleştirilen optik derinlik hesaplamaları ve olasılık analizleri, Phoebe’nin uzak bir gezegen olmasından ziyade, galaksimizi çevreleyen karanlık madde halesine ait bir “ilksel kara delik” (PBH) olma ihtimalinin yüz bin kat daha yüksek olduğunu göstermektedir. İlksel kara delikler, evrenin Büyük Patlama’dan (Big Bang) sonraki ilk birkaç saniyesinde, henüz yıldızlar ve galaksiler oluşmadan önce, gaz ve toz bulutlarının olağanüstü yoğunlukta sıkışması sonucunda ortaya çıktığı varsayılan kadim kozmik yapılardır.
KARANLIK MADDENİN SIRLARINI ARALAYAN YENİ BİR BAKIŞ AÇISI
Elde edilen veriler, Phoebe’nin yaklaşık olarak Ay’ın üç katı kadar kütleye sahip, son derece yoğun ve sıkışık bir yapıda olduğunu ortaya koyuyor. Bu kütle, yıldızların çökmesi sonucu oluşan klasik kara delik modellerine kıyasla imkânsız denecek kadar küçük bir hacme işaret ediyor. Söz konusu durum, Phoebe’nin, Stephen Hawking ve Bernard Carr tarafından teorize edilen düşük kütleli antik kara delik popülasyonunun ilk somut kanıtı olma ihtimalini güçlendiriyor.
Kaynak ve Görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/uzayin-derinliklerinde-gizemli-parlama-evrenin-ilk-saniyelerinden-kalan-kadim-nesne-mi-kesfedildi-2507774
Düzenleme Tarihi: 29.05.2026 17:43
