Yeni keşfedilen BRP molekülü, yapay zeka analizleri sayesinde belirlendi ve Ozempic benzeri etkiler gösterebileceği düşünülüyor.
Yeni nesil zayıflama ilaçları, obezite tedavisinde önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Geçmişte çoğunlukla cerrahi müdahale gerektiren kilo kaybı, artık ilaçlarla daha erişilebilir hale geliyor. Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi enjeksiyonlar, iştahı baskılayan GLP-1 hormonunu taklit ederek etki gösteriyor. Ancak bu ilaçlar yüksek başarı sağlasa da bazı kişilerde mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı ve kabızlık gibi yan etkilere yol açabiliyor.
ABD’de Stanford University School of Medicine bünyesinde yürütülen yeni bir araştırma ise alternatif bir yönteme işaret ediyor. Araştırmacılar, 12 amino asitten oluşan BRP adlı bir molekülün daha az yan etkiyle kilo kaybı sağlayabileceğini ortaya koydu. Bu molekülün, iştahı kontrol eden beyin bölgesi olan Hipotalamus üzerine doğrudan etki ettiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre beyinde dolaşımdaki hormonları algılayan iki ana merkez bulunuyor: Hipotalamus ve arka beyin. Mevcut zayıflama ilaçları genellikle arka beyni etkileyerek tokluk hissini artırıyor. Ancak bu etki mekanizması, mide bulantısı gibi rahatsız edici yan etkileri de beraberinde getirebiliyor.
BRP molekülü ise farklı bir yaklaşım izleyerek doğrudan Hipotalamus üzerinden açlık hissini düzenliyor. Bu nedenle yan etkilerin daha sınırlı olması bekleniyor. Nitekim hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde, BRP’nin kas kaybına neden olmadan yağ kaybını desteklediği gözlemlendi.
Yapay zekayla keşfedilen yeni umut
BRP yalnızca potansiyel etkileriyle değil, keşfedilme yöntemiyle de dikkat çekiyor. Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, GLP-1 benzeri ilaçlara alternatif bulmak amacıyla “Peptide Predictor” adlı bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Bu sistem, yaklaşık 20 bin insan genini tarayarak 2 bin 683 olası hormon benzeri peptidi (kısa amino asit zincirleri) belirledi.
Araştırmacılar bu adayları daraltarak yaklaşık 100’ünü laboratuvarda test etti ve BRP bu süreçten en başarılı sonuç veren molekül olarak öne çıktı. Obez farelere günlük olarak uygulanan BRP’nin kilo kaybı sağladığı gözlemlendi.
Randy J. Seeley bu süreci “Bu kadar çok sayıda peptidin tek tek incelenmesi gerçekten etkileyici. Çalışmaya hayran kaldım” sözleriyle değerlendirdi.
İnsan deneyleri ne zaman başlayacak?
Araştırmanın baş yazarı Katrin Svensson, yakın dönemde insanlar üzerinde klinik deneylere başlamayı hedefleyen bir şirketin kurucu ortakları arasında yer alıyor. Ancak uzmanlar temkinli. Seeley’e göre hayvan deneylerinde elde edilen sonuçların insanlarda da aynı şekilde ortaya çıkıp çıkmayacağı belirsiz.
“En büyük soru, bu moleküle dayalı bir ilacın uzun vadede yeterince güvenli olup olmayacağı. Obezite kronik bir hastalık ve tedavinin uzun süreli kullanıma uygun olması gerekiyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
Mevcut ilaçlar tamamen devre dışı kalmayacak
GLP-1 temelli ilaçlar, vücutta doğal olarak bulunan bir hormonun değiştirilmiş versiyonları ve bu sayede daha uzun süre etkili olabiliyor. BRP’nin de benzer şekilde geliştirilebileceği belirtiliyor.
Bununla birlikte uzmanlara göre, BRP başarılı olsa bile mevcut ilaçların önemi ortadan kalkmayacak. Çünkü GLP-1 türü tedaviler yalnızca kilo kaybı sağlamıyor; aynı zamanda kalp-damar hastalıkları riskini azaltma gibi ek faydalar da sunuyor.
Dünya genelinde obezite hızla artarken, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bir milyardan fazla kişi bu hastalıkla yaşıyor ve bu sayının 2030’a kadar iki katına çıkması bekleniyor.
Giles Yeo ise yeni gelişmeleri şöyle özetliyor:
“Vücut ağırlığını azaltmaya yardımcı olacak araçlarımız ne kadar artarsa, insanların kendileri için en uygun tedavi kombinasyonunu bulma şansı da o kadar yükselir. Tedaviye devam edebilmek, verilen kiloyu korumanın da anahtarıdır.”
Yeo’ya göre tablo çarpıcı:
“Bugün dünyada obeziteyle yaşayan yaklaşık bir milyar insan var. Artık obezite nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı, kıtlıktan ölenlerden daha fazla. İnsanlık tarihinde ilk kez böyle bir noktadayız. Bu nedenle ne kadar çok tedavi seçeneği geliştirilirse, o kadar iyi.”
Kaynak Ve Görsel:https://gazeteoksijen.com/saglik/yapay-zeka-ile-gelen-kesif-dogada-bulunan-bir-monekul-ozempice-alternatif-olabilir-274195
Düzenleme Tarihi:2.05.2026 19:21
